mài tàn wēng, fá xīn shāo tàn nán shān zhōng. mǎn miàn chén huī yān huǒ sè, liǎng bìn cāng cāng shí zhǐ hēi. mài tàn dé qián hé suǒ yíng, shēn shàng yī shang kǒu zhōng shí. kě lián shēn shàng yī zhèng dān, xīn yōu tàn jiàn yuàn tiān hán. yè lái chéng shàng yī chǐ xuě, xiǎo jià tàn chē niǎn bīng zhé. niú kùn rén jī rì yǐ gāo, shì nán mén wài ní zhōng xiē. piān piān liǎng qí lái shì shuí, huáng yī shǐ zhě bái shān ér. shǒu bǎ wén shū kǒu chēng chì, huí chē chì niú qiān xiàng běi. yī chē tàn, qiān yú jīn, guān shǐ qū jiāng xī bù dé. bàn pǐ hóng shā yī zhàng líng, xì xiàng niú tóu chōng tàn zhí.

卖炭翁：卖炭的老人。伐薪：砍柴。南山：终南山。烟火色：被烟熏火烤的颜色。两鬓苍苍：两鬓花白。何所营：做什么用。营，谋求。辗冰辙：轧着冰冻的车辙。翩翩：轻快的样子。骑：骑马的人。黄衣使者：指宦官。白衫儿：指宦官手下的爪牙。敕：皇帝的命令。叱：吆喝。牵向北：指把炭车牵向皇宫方向。驱将：赶着走。惜不得：舍不得也没办法。红纱、绫：丝织品。充炭直：当作炭的价钱。直，同“值”。

本诗通过卖炭翁的遭遇，揭露了宫市掠夺百姓的罪恶。前六句写老人烧炭的艰辛与贫困，中间六句写他雪中运炭的困苦，后六句写宦官仗势强夺。全诗以白描手法，塑造了勤劳善良却备受欺凌的劳动者形象，表达了诗人对底层人民的深切同情。