唐诗
和答诗十首·答箭镞
矢人职司忧,为箭恐不精。
精在利其镞,错磨锋镝成。
插以青竹簳,羽之赤雁翎。
勿言分寸铁,为用乃长兵。
闻有狗盗者,昼伏夜潜行。
摩弓拭箭镞,夜射不待明。
一盗既流血,百犬同吠声。
狺狺嗥不已,主人为之惊。
盗心憎主人,主人不知情。
反责镞太利,矢人获罪名。
寄言控弦者,愿君少留听。
何不向西射,西天有狼星。
何不向东射,东海有长鲸。
不然学仁贵,三矢平虏庭。
不然学仲连,一发下燕城。
胡为射小盗,此用无乃轻。
徒沾一点血,虚污箭头腥。
注音
shǐ rén zhí sī yōu , wèi jiàn kǒng bù jīng 。
jīng zài lì qí zú , cuò mó fēng dí chéng 。
chā yǐ qīng zhú gǎn , yǔ zhī chì yàn líng 。
wù yán fēn cùn tiě , wèi yòng nǎi cháng bīng 。
wén yǒu gǒu dào zhě , zhòu fú yè qián xíng 。
mó gōng shì jiàn zú , yè shè bù dài míng 。
yī dào jì liú xuè , bǎi quǎn tóng fèi shēng 。
yín yín háo bù yǐ , zhǔ rén wèi zhī jīng 。
dào xīn zēng zhǔ rén , zhǔ rén bù zhī qíng 。
fǎn zé zú tài lì , shǐ rén huò zuì míng 。
jì yán kòng xián zhě , yuàn jūn shǎo liú tīng 。
hé bù xiàng xī shè , xī tiān yǒu láng xīng 。
hé bù xiàng dōng shè , dōng hǎi yǒu cháng jīng 。
bù rán xué rén guì , sān shǐ píng lǔ tíng 。
bù rán xué zhòng lián , yī fà xià yān chéng 。
hú wéi shè xiǎo dào , cǐ yòng wú nǎi qīng 。
tú zhān yī diǎn xuè , xū wū jiàn tóu xīng 。
注解
矢人:造箭的人。职司:职责。镞:箭头。错磨:磨制。锋镝:刀刃和箭头。簳:箭杆。羽:用羽毛装饰。赤雁翎:红色大雁的羽毛。长兵:远程兵器。狗盗者:小偷。摩:擦拭。狺狺:狗叫声。嗥:嚎叫。控弦者:拉弓射箭的人。狼星:天狼星,喻指敌人。长鲸:巨大的鲸鱼,喻指强敌。仁贵:薛仁贵,唐代名将,曾三箭定天山。仲连:鲁仲连,战国时齐国人,曾一箭射书下聊城。胡为:为什么。无乃:恐怕,未免。
解析
本诗借箭镞为喻,讽刺当权者不辨是非,纵容小恶而伤及无辜。前八句写矢人精心制箭,箭本为御敌长兵;中八句写狗盗夜射伤人,主人反责箭利,矢人获罪,揭示是非颠倒。后八句劝控弦者应射天狼、长鲸,或学薛仁贵、鲁仲连平虏下城,而非射小盗,徒污箭头。全诗以箭喻政,寓意深刻,批评了统治者目光短浅、赏罚不明。
原文来源:AI 补充(老黄复核) · 校验状态:待复核